साउथ चाइना मोर्निंग पोस्ट (एससीएमपी) ले समाचार लेख्यो– गत जूनदेखि विश्व लगानीकर्ताहरूले ४.५ अर्ब डलरको भारतीय सेयर बेचेको छ । यो खबरले भारतीय अर्थतन्त्रको चमक गुम्न थालेको प्रमाण व्क्त गर्दछ ।
विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीको डर बढ्दो छ किनकि भरपर्दो तथ्य व्यापार युद्धले संकेत गर्छकि विकसित र विकासशील अर्थतन्त्र दुबै अमेरिकाले शुरू गरेको व्यापार युद्ध जस्ता मुद्दाबाट प्रभावित भएका छन् ।
भारत नयाँ शक्तिहरूको सूचीमा एक नयाँ आगमनकर्ताको रूपमा विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीको बीचमा बाह्य अनिश्चितताप्रति कम लचिलोपन देखिएको छ ।
भारतको जीडीपी वृद्धि अप्रिल जुन क्वार्टरमा छ बर्षको न्यूनतम ५ प्रतिशतमा झरेको छ । यद्यपि एक प्रोत्साहन योजनाको अनावरण गरिएको छ, जहाँ अर्थव्यवस्थामा विश्वास भन्दा अनिश्चितता बढिरहेको छ । सन् २०१४ मा सत्ता लिएपछि भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी सबैभन्दा गम्भीर आर्थिक चुनौतीको सामना गरिरहेका छन्।
भारतको वृद्धि एकदम पूँजी केन्द्रीत बनेको छ । मोदी सरकारले “मेक इन इण्डिया“ अभियान थाल्दा भारत विदेशी पूँजी आकर्षित गर्न उदार बन्यो । जो विदेशी पुँजीका लागि आकर्ष गन्तव्य बनाउन कोशिस गरिरहेको छ ।
तर भारतमा निर्यात उन्मुख अर्थतन्त्रको विकासले देशलाई बाह्य अनिश्चितताको लागि कम सहिष्णुता प्रदान गर्दछ। स्वामित्वको बौद्धिक सम्पत्ति अधिकारको अभावका कारण विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीका बीच यसको श्रम सघन उद्योगहरू कमजोर अवस्थामा छ ।
भारत मात्र होइन भियतनाम, मेक्सिको र अन्य उदीयमान अर्थतन्त्रहरू जसले श्रममूलक सामानहरू उत्पादन गरेर विश्वव्यापी मूल्यको साङलोमा बाँधिएका छन्, अमेरिका र इयु मुलुकमा खपत र खस्कँदै गइरहेकोले कठिन समयको सामना गरिरहेको छ ।
अमेरिकी फेडरल रिजर्भले सन् २००८ पछि दोस्रो पटक मात्र ब्याज दर घटाएको छ, एक कमजोर आर्थिक दृष्टिकोणको चिन्ताको बीचमा । व्यक्तिगत उपभोग व्ययहरू, घरेलु खर्चको एक उपाय, संयुक्त राज्य अमेरिकामा जुनदेखि जुलाईमा बृद्धि भएको थियो, जुन मौसमी रूपमा ०.६ प्रतिशतले बढेको छ ।
मन्दीको जोखिम विश्व उपभोक्ता बजारबाट भारत र भियतनाम जस्ता श्रम गहन अर्थतन्त्रहरूमा विश्वव्यापी मूल्य श्रृंखलामा फैलिएको छ । हामी आशावादी छौं कि चीनमा निर्मित पूर्ण औद्योगिक श्रीखंला र मुलुकको बढ्दो मध्यम वर्गले बेइजिङलाई विश्व अर्थतन्त्रको मन्दीलाई रोक्न अझ बढी अवसर प्रदान गर्न सक्छ ।
यो अनुमान गरिएको छ कि विश्वको अर्थतन्त्रमा चीनको जीडीपी वृद्धिको योगदान यस बर्ष करीव ३० प्रतिशत रहने छ ।
भारतको आर्थिक गिरावट संकटमा छ, तर यसको मतलब यो होइन कि चीनले भारतको पाइला पछ्याउन कुनै नियतिमा होइन ।
ग्लोबल टाइम्सबाट ।
