अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय United States Department of Defense (पेन्टागन) ले पछिल्लो २४ घण्टाभित्र मध्यपूर्व क्षेत्रमा कम्तीमा ५० वटा अत्याधुनिक लडाकु विमान तैनाथ गरेको जनाएको छ । यस कदमलाई इरान र United States बीच बढ्दै गएको तनावसँग जोडेर हेरिएको छ । Donald Trump प्रशासनको प्रत्यक्ष निर्देशनमा पठाइएका यी विमानहरूले वाशिंगटनको सैन्य सतर्कता उच्च स्तरमा पुगेको संकेत दिएको अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरूको भनाइ छ । उनीहरूका अनुसार यो तयारीलाई तेहरानमाथि सम्भावित ठूला सैन्य कारबाहीको पूर्वसङ्केतका रूपमा पनि व्याख्या गरिएको छ ।
यसको प्रत्यक्ष प्रतिक्रियामा इरानले रणनीतिक रूपमा अत्यन्त संवेदनशील मानिने Strait of Hormuz क्षेत्रमा व्यापक नौसैनिक अभ्यास सुरु गरेको छ । अभ्यासका क्रममा जलमार्गको केही भाग अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको छ । विश्व बजारमा आपूर्ति हुने कूल कच्चा तेलको करिब २० प्रतिशत यही मार्ग हुँदै ढुवानी हुने भएकाले यस घटनाले विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा ठूलो अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ । इरानका सर्वोच्च नेता Ali Khamenei ले पनि आवश्यक परे कुनै पनि अमेरिकी युद्धपोत ध्वस्त पार्न सक्ने क्षमताको हतियार इरानसँग रहेको चेतावनी दिएका छन् ।
द्वन्द्वको बीचमै आणविक कार्यक्रमको भविष्यबारे छलफल गर्न ओमानको मध्यस्थतामा मंगलबार Geneva मा उच्चस्तरीय वार्ता भएको छ । बैठकमा अमेरिकी पक्षबाट ट्रम्पका ज्वाइँ Jared Kushner र विशेष दूत Steve Witkoff सहभागी थिए । वार्तापछि इरानी विदेशमन्त्री Abbas Araghchi ले छलफललाई सकारात्मक र रचनात्मक भनेका छन् । तर White House का अधिकारीहरूले केही प्रगति भए पनि अन्तिम सम्झौता अझै टाढा रहेको र अबको कदम इरानको नयाँ प्रस्तावमा निर्भर रहने बताएका छन् ।
यसैबीच, ट्रम्पको पछिल्लो राजनीतिक र कूटनीतिक अडानले क्षेत्रीय अवस्थालाई थप जटिल बनाएको छ । उनी एकातिर वार्ताबाट समाधान निस्कने आशा व्यक्त गरिरहेका छन् भने अर्कोतर्फ इरानको आन्तरिक अवस्था र आणविक क्षमतामाथि कडा चेतावनी दिइरहेका छन् ।
- हालै Benjamin Netanyahu सँगको भेटका क्रममा ट्रम्पले वार्ता असफल भएमा इरानको ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र कार्यक्रममा Israel ले गर्ने सम्भावित कारबाहीलाई वाशिंगटनले समर्थन गर्ने संकेत दिएका थिए । विश्लेषकहरूका अनुसार, शान्तिको सन्देश र युद्धको तयारी एकसाथ अघि सार्ने यो नीति नै मध्यपूर्वलाई अझ गहिरो अनिश्चिततातर्फ धकेल्ने मुख्य कारण बनेको छ ।
